Cele i zadania Programu

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF

Nadrzędnym celem polityki miasta jest poprawa stanu bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców poprzez zapewnienie ciągłej, kompleksowej oraz wysokiej jakości opieki zdrowotnej, zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej opieki zdrowotnej oraz innych form pomocy umożliwiających życie w środowisku rodzinnym i społecznym, w tym wdrożenie środowiskowej opieki psychiatrycznej.


Przyczyną podjęcia działań w dziedzinie ochrony zdrowia psychicznego jest sukcesywny wzrost zachorowalności na psychotyczne i niepsychotyczne zaburzenia psychiczne, spowodowane zmianami społeczno-ekonomicznymi, których wynikiem jest pojawienie się nowych zagrożeń dla zdrowia psychicznego w postaci:

  1. braku poczucia bezpieczeństwa ekonomicznego, zdrowotnego i socjalnego, bezrobocia oraz biedy,
  2. deficytu kadr i środków w psychiatrycznej opiece zdrowotnej,
  3. konieczności zmiany nastawienia do osób z zaburzeniami psychicznymi,
  4. konieczności dostosowania opieki psychiatrycznej do współczesnych standardów czyli rozwoju modelu leczenia środowiskowego, w którym kuracja odbywa się w środowisku pacjenta.


Program Ochrony Zdrowia Psychicznego dla miasta Jaworzna na lata 2017-2022 przedstawia strategię działań, mających na celu ograniczenie występowania zagrożeń dla zdrowia psychicznego ludności miasta, poprawę jakości życia osób z zaburzeniami psychicznymi i ich bliskich oraz zapewnienie dostępności do świadczeń psychiatrycznej opieki zdrowotnej.


Do istotnych zadań Programu należą:

  1. promowanie zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym,
  2. kształtowanie wobec osób z zaburzeniami psychicznymi właściwych postaw społecznych,
  3. zapobieganie występowania zagrożeń w sferze zdrowia psychicznego oraz unowocześnienie lecznictwa, opieki i wsparcia dla osób chorych psychicznie.
  4. zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy, niezbędnych do życia w środowisku rodzinnymi,
  5. upowszechnienie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej,
  6. aktywizacja zawodowa osób z zaburzeniami psychicznymi,
  7. przeciwdziałanie nietolerancji, dyskryminacji i wykluczeniu osób z zaburzeniami psychicznymi.


Realizacja Programu przyczyni się do poprawy funkcjonowania psychiatrycznej opieki zdrowotnej miasta Jaworzna.

Promocja zdrowia psychicznego obejmuje działania, których celem jest tworzenie warunków sprzyjających nabywaniu umiejętności kontrolowania i wpływania na własne zdrowie. Elementem profilaktyki chorób cywilizacyjnych, do których niewątpliwie zalicza się zaburzenia psychiczne jest aktywny styl życia i podnoszenie sprawności fizycznej, bowiem czynniki te wpływają na poprawę stanu zdrowia ludności. Zmiana stylu życia ludności wymaga jednak działań promocyjnych oraz zapewnienia atrakcyjnych ofert spędzania czasu wolnego. Przemiany społeczne i ekonomiczne istotnie wpływają na stan zdrowia psychicznego społeczeństwa. Zmiany cywilizacyjne, wzrost gospodarczy i związany z tym wzrost konkurencyjności, przyczyniają się do wzrostu zachorowań na choroby psychiczne. Od szeregu lat systematycznie wzrosła liczba osób zgłaszających się po pomoc psychologiczno-psychiatryczną, zwiększa się częstość występowania zaburzeń depresyjnych i psychosomatycznych, jak również zaburzeń spowodowanych nadużywaniem alkoholu oraz przyjmowaniem innych substancji psychoaktywnych.


Następstwa powstałe w wyniku problemów zdrowia psychicznego mogą w pewnym stopniu zostać zredukowane dzięki dostarczeniu odpowiednich informacji, jak również rozwijaniu umiejętności życiowych jednostki w szkole, pracy i innych środowiskach, rozpoznawaniu problemów, radzeniu sobie z nimi i przygotowaniu się do odparcia stresogennych zdarzeń. Dla poprawy sytuacji niezbędne jest więc umożliwianie edukacji w zakresie ochrony zdrowia oraz promocji zdrowia psychicznego różnym grupom (rodzicom, nauczycielom, menadżerom), a także zwiększenie skuteczności udzielania właściwej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej.


Jednym z głównych zadań przyczyniających się do realizacji Programu będzie włączenie do programów szkolnych wszechstronnej edukacji zdrowotnej, mającej na celu kształtowanie podstawowych umiejętności osobistych i społecznych, powodującej wzrost odpowiedzialności za swoje zdrowie, nauki komunikacji z innymi, rozwiązywania własnych problemów, konfliktów, radzenia sobie ze stresem, naciskami z zewnątrz. Podjęte działania mają przyczynić się do promocji zdrowia psychicznego i zapobiec wzrostowi zaburzeń psychicznych wśród mieszkańców miasta. Służyć ma temu prowadzenie kampanii medialnej promującej i upowszechniającej zdrowie psychiczne w szkołach (szkolenia i warsztaty dla pedagogów i psychologów szkolnych).


Zdrowie jest istotnym wyznacznikiem jakości życia. Odpowiedni poziom opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie zaburzeń psychicznych przekłada się na jakość i długość życia, dłuższe życie zawodowe i satysfakcję z udziału w życiu społecznym oraz niższe koszty opieki zdrowotnej. Zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy, niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym.


Z przeprowadzonych badań wynika, iż najbardziej narażone na ryzyko zachorowań są grupy podlegające marginalizacji społecznej, a więc bezrobotni, byli więźniowie, osoby z zaburzeniami osobowościowymi oraz dotknięte w przeszłości zaburzeniami psychicznymi. Społeczną przyczyną chorób psychicznych jest ignorowanie problemu indywidualnych przypadków zaburzeń.


Ze względu na ograniczenia dostępności do świadczeń medycznych, a zwłaszcza podstawowych usług z zakresu ochrony zdrowia, konieczna jest kompleksowa poprawa systemu lecznictwa ambulatoryjnego. Pomocne będzie tu planowane utworzenie Centrum Zdrowia Psychicznego, w ramach którego opracowane zostaną nowe standardy jakościowe dla osób zagrożonych chorobą psychiczną, jak również współpraca z pozarządowymi organizacjami samopomocowymi, realizującymi zróżnicowane formy pomocy i oparcia społecznego dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Wejście w życie ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 882) umożliwiło rozwój nowych form oparcia społecznego dla osób przewlekle chorych psychicznie i upośledzonych umysłowo, jakimi są środowiskowe domy samopomocy i specjalistyczne usługi opiekuńcze, udzielane w miejscu zamieszkania pacjenta. Upowszechnienie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej zapewni osobom z zaburzeniami psychicznymi opiekę i wsparcie, umożliwiające funkcjonowanie im we własnym środowisku społecznym i stworzenie godnych warunków życia. Leczenie pacjenta w jego naturalnym środowisku społecznym, przy zapewnieniu odpowiedniego wsparcia pacjentowi, jak również jego rodzinie przynosi znacznie lepsze efekty niż tradycyjna forma pomocy. Promocja rozwoju psychiatrii środowiskowej ma na celu eliminację stygmatyzacji i dyskryminacji osób dotkniętych chorobą, zwiększenie zatrudnienia osób z problemami zdrowia psychicznego, organizacje zawodowych szkoleń dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

Choroba psychiczna nie jest winą osoby chorej, dlatego zmiana nastawienia społeczeństwa do problemu wymagać będzie od osób zdrowych psychicznie więcej zrozumienia, zwłaszcza tolerancji i życzliwości skierowanej do osób dotkniętych chorobą. Przeciwdziałać dyskryminacji tych osób można poprzez zmianę nastawienia i sposobu myślenia społeczeństwa na temat chorób psychicznych. Kampanie edukacyjne kierowane do różnych grup społecznych przyczynią się do większego i lepszego zrozumienia osób z problemami zdrowia psychicznego, zmniejszenia lęku i przełamania negatywnych stereotypów. Realizacji tego celu służyć będzie również zwiększenie wiedzy środowisk medycznych, samych chorych i ich rodzin oraz opinii publicznej na temat praw człowieka oraz praw pacjenta. Zgodnie z Kartą Praw Pacjenta, każdy pacjent posiada prawo do informacji i tajemnicy informacji oraz prawo do intymności i poszanowania godności. Oznacza to, że wszelkie informacje dotyczące jego leczenia, pozostać muszą w tajemnicy. Wszystkie informacje dotyczące stanu zdrowia pacjenta, faktów medycznych, rozpoznania, rokowania i leczenia, a także wszystkie informacje natury osobistej muszą pozostać poufne. Informacje takie ujawnione mogą być za zgodą pacjenta, bądź gdy wyraźnie zezwala na to prawo.


Zdrowie psychiczne i dobra kondycja ogólna stanowią fundament wysokiej jakości życia, mobilizują do szukania doświadczeń i czynią ludzi aktywnymi i kreatywnymi. Rozwój i wdrażanie programów zdrowia psychicznego może wpływać na zmniejszenie rozprzestrzeniania się stygmatyzacji i wykluczenia społecznego osób z problemami psychicznymi.


Głównym działaniem w ramach w/w celów jest kształtowanie właściwych postaw społecznych wobec osób chorych psychicznie. Działanie to ma na celu ochronę praw osób chorych psychicznie lub upośledzonych umysłowo, korzystających ze świadczeń zdrowotnych udzielanych przez zakłady opieki psychiatrycznej, rozwijanie i kształtowanie w społeczeństwie uczuć empatii, zrozumienia akceptacji i tolerancji wobec osób dotkniętych tego rodzaju zaburzeniami. Podejmowane w ramach celu działania przyczynią się do upodmiotowienia osób z zaburzeniami psychicznymi, przestrzegania praw pacjenta, wspierania ich rodzin oraz poprawy jakości życia. Celem ich realizacji jest zmniejszenie wykluczenia społecznego i dyskryminacji, ograniczenie liczby osób izolowanych społecznie lub naznaczonych z powodu choroby psychicznej, zwiększenie wsparcia społecznego i wzmocnienie więzi w społeczności. Osiągnięcie celu wymaga wsparcia organizacji pozarządowych reprezentujących grupy osób zagrożonych ryzykiem chorób psychicznych. Wdrożenie programów informacyjnych i edukacyjnych przyczyni się do zwiększenia powszechnej wiedzy o przyczynach, rozpowszechnieniu, objawach, przebiegu i możliwościach leczenia zaburzeń psychicznych. Cele Programu odpowiadają na wyzwania związane z ochroną zdrowia psychicznego mieszkańców miasta. Program przyczyni się do podniesienia jakości udzielanej pomocy w ramach opieki zdrowotnej, a także podwyższenia jej standardów. Jednym z najważniejszych zadań niniejszego programu będzie promocja zdrowia psychicznego, która pozwoli przełamać istniejące wciąż bariery społeczne i wprowadzić w życie hasła integracji społecznej osób chorych psychicznie, a także pokonać barierę izolacji i stygmatyzacji osób z zaburzeniami psychicznymi.